Repareren en restaureren

Repareren omvat een heleboel werkzaamheden van de goud en zilversmid. Bijvoorbeeld het groter of kleiner maken van ringen (klik hier voor een voorbeeld), armbanden en colliers. Het aansolderen van bedels, het opnieuw zetten van stenen en ga zo maar door. Het gaat daarbij vaak om sieraden die nog niet zo heel oud zijn.

Bij restaureren praten we over het algemeen over oudere sieraden, waar bijvoorbeeld wat van weg is of dat een keer in het verleden slecht is gerepareerd. Dan wordt zo'n sieraad ontleed en opnieuw opgebouwd. Delen die missen worden er zo goed mogelijk bij gemaakt. Veel antieke sieraden zijn destijds, vanwege de kosten, vaak met tin gesoldeerd in plaats van met goud. Dat is ontzettend jammer omdat tin een onedel materiaal is, wat qua kleur sterk afwijkt van het goud, maar ook omdat je als er eenmaal tin aanzit, je geen goudsoldeer meer kunt gebruiken. Het tin zal verbranden, waardoor er gaten in de kostbare antieke broche vallen, die vaak onherstelbaar zijn. Als restaurateur van antieke sieraden ben je alert op deze onvakkundige reparaties. Als er tin op zit, dan wordt dat met de grootst mogelijke zorg behandeld. Al het overtollig soldeer wordt voorzichtig van de vaak delicate onderdelen weggefreest. Het laatste restje tin wat we niet kunnen frezen, wordt door een zuur weg gevreten. Daarvoor moet het sieraad een aantal dagen in dat zuur liggen. Dit zuur moet dusdanig verdunt zijn, dat alleen het tin weggevreten wordt en niet het goud zelf. Een secuur werkje dus wat door de goudsmid regelmatig moet worden gecontroleerd, want wat weg is, is weg.

Men spreekt dus van een reparatie wanneer de werkzaamheden vrij algemeen zijn en van restaureren als de werkzaamheden complex zijn er dingen bijgemaakt moeten worden en de sieraden meestal antiek zijn.

Kan een sieraad altijd worden gerepareerd?

Een sieraad gaat niet oneindig mee. Er komt een tijd dat de boel verslijt. Dat het sieraad dusdanig vaak gerepareerd of gerestaureerd is dat een nieuwe reparatie niet meer mogelijk is. Het gekke is dat mensen dat wel begrijpen wanneer b.v. hun wasmachine reparateur zegt dat de wasmachine niet meer te repareren is en men beter een nieuwe kan kopen. Als een goudsmid dat zegt van een oude ring, die dusdanig versleten is dat een reparatie meer kost dan het aanschaffen van een nieuwe ring, kunnen klanten nog wel eens verongelukt kijken. Waarschijnlijk komt dat omdat men aan sieraden vaak een emotionele band toekent. De ring was immers van hun overgroot oma en ze stond er nog mee op die antieke vergeelde zwart wit foto. Reden te meer om uw sieraad met respect te behandelen en te dragen wanneer het daarvoor geschikt is.

Een voorbeeld:

Alhoewel het geen sieraad is, wil ik u dit toch laten zien. Ook dit hoort namelijk tot de werkzaamheden van de Goud en Zilversmid.

Door een klant werd mij deze oude handborstel aangeboden, met de vraag of ik de vroegere lelijke reparatie kon herstellen. Ik zag al gauw dat deze steel van de borstel gerepareerd was met tinsoldeer i.p.v. zilversoldeer. Waarschijnlijk door mijn voorganger gedaan, omdat er in het handvat een vulling zit en deze dus niet is te verwarmen. Daardoor was solderen met zilver niet mogelijk, want daarvoor moest men de borstel te veel verwarmen en tin smelt met een lagere temperatuur. Het solderen met zilver was wel mogelijk geweest, maar zowel de haarborstel als de vulling van het handvat moesten dan verwijderd worden en dat kost veel tijd en ook veel geld. Vandaar deze goedkope reparatie. Jammer, want de klant wilde dat dit hersteld werd en dus moest nu ook het tin verwijderd worden. Als er tin aan zit kan men namelijk niet met zilver solderen.

Al met al zou deze restauratie veel tijd en geld gaan kosten. Ik heb de klant afgeraden om deze restauratie uit te voeren, daar de handborstel niet meer origineel is. Er is later een borstel ingezet van synthetisch haar terwijl dat vroeger echt haar was. Aangezien deze borstel hoorde bij een setje met handspiegel heb ik het tin laten zitten, maar wel het overtollige materiaal weggehaald. De borstel geschuurd en gepolijst. De klant had nu een betaalbare herstel reparatie en de borstel was weer opgeknapt en paste nu ook weer bij de handspiegel, maar helaas blijft het kleurverschil van het tinsoldeer wel goed te zien.

Het belang van goed communiceren

Als reparateur en restaurateur kom je iedere dag wel weer wat tegen waarvan je denkt, hoe kan ik dat het beste aanpakken? En soms wil het niet zoals jij dat wilt. Dan moet je al je kennis en creativiteit gebruiken om uiteindelijk een haalbaar resultaat te krijgen. Heel soms kan zelfs de beste goudsmid er niets meer van maken. Er zijn al zoveel reparaties aan desbetreffend sieraad geweest door collega's in de afgelopen jaren. Het betreffende sieraad is af, er is geen eer meer aan te behalen. Je probeert dat van tevoren in te schatten, maar sommige dingen kun je vooraf niet voorspellen.

Daarom is het doorgeven van een prijs voor reparatie of restauratie niet altijd makkelijk. Mocht blijken dat ik meer werk aan de reparatie heb als verwacht, dan neem ik contact op met de klant voor ik verder ga met het werk. Ik beschrijf het probleem en overleg over de prijs van het eventuele meer werk. Prijsopgaven zijn dan ook altijd een plus minus bedrag. Meestal wordt dat door de klant gewaardeerd, maar ik heb ook wel eens gehad dat een klant mij de schuld gaf dat ik het sieraad “kapot” had gemaakt. Tja, wat moet je er mee? Het sieraad kwam toch juist in reparatie omdat het kapot was? Mensen die zo weinig inlevingsvermogen hebben, kun je het niet uitleggen. Daar begin ik dan ook niet meer aan. Ik hoop dat u na dit verhaal begrijpt hoe complex reparaties kunnen zijn, dat er altijd iets kan gebeuren wat je niet verwacht en dat ik uiteindelijk maar 1 ding wil en dat is een tevreden klant.

Jewelry doesn´t show what you have, but who you are!!!!